Informacje zamieszczona na tej stronie służą wyłącznie do celów edukacyjnych, nie mogą być zastępstwem profesjonalnego medycznego doradztwa.
Stan zdrowia i wszelkie jego zaburzenia winny być konsultowane z właściwymi służbami medycznymi.
Przed podjęciem jakiegokolwiek działania związanego z terapią radzimy poinformować swojego lekarza o takim zamiarze.

Publikacja 'Poradnik ziołowy'

« Wstecz

Poradnik ziołowy

Wydanie nowe poszerzone o zweryfikowane receptury

Wstęp do drugiego wydania

Minęło 15 lat, gdy ukazał się mój pierwszy "Poradnik Ziołowy". W tym czasie ukazywały się kolejne wydania tej książki, każdorazowo częściowo poprawiane.
Jestem bogatszy o 15 lat doświadczeń w dziedzinie ziołolecznictwa, diety i innych aspektów związanych ze zdrowiem ludzkim.
Od kilkunastu lat współpracuję z zespołem lekarzy, farmaceutów i analityków medycznych. Przy współudziale wspomnianego zespołu co roku wydaję "Kalendarz Praktyczny", w którym publikuję moje aktualne poglądy na temat ziół, diety i innych tematów związanych ze zdrowiem.
W wyniku naszych dociekań na w/w tematy doszedłem do wniosku, że należy wydać kolejną tj. drugą edycję "Poradnika Ziołowego".
Zmieściłem w nim zmodyfikowane receptury mieszanek ziołowych, znacznie rozszerzyłem zalecenia praktyczne, dopisałem zalecenia na kilka chorób, których nie ująłem w poprzednim poradniku. Poprawiłem opisy samych chorób, które są zgodne z aktualnymi poglądami na temat patofizjologii i etiologii.
Za pomoc w zmodyfikowaniu Poradnika chciałbym podziękować doktorowi Krzysztofowi Błecha, z którym współpracuję od 14 lat.

Zalecenia ogólne

Celem tego poradnika jest przekazanie chorym książki z dziedziny ziołolecznictwa, napisanej w sposób bardzo przystępny. Samo przeczytanie zaleceń i porad nie spowoduje zmniejszenia cierpień i dolegliwości przede wszystkim trzeba niezbędne zioła zdobyć, a następnie stosować je cierpliwie i systematycznie. Wszystkich gorąco namawiam do zbierania i suszenia ziół, chociażby tylko dla własnych potrzeb.

Przy zajęciu tym należy bezwzględnie przestrzegać dwóch podstawowych zasad:

     W trakcie zbierania roślin leczniczych, gdy przedmiotem zbierania jest owoc albo kwiat, nie powinno się niszczyć całego okazu ani tych jego części, które nie będą wykorzystane do leczenia, np. łodygi.
     Zioła winny być suszone w miejscach suchych, przewiewnych, zaciemnionych. Po wysuszeniu należy je drobno pociąć, zapakować do płóciennych worków lub papierowych torebek i pudeł. Nazwy ziół proponuję umieszczać na opakowaniach natychmiast po ich wsypaniu, bowiem suche, drobno pokrojone rośliny są trudne do rozróżnienia i rozpoznania.
     Polecam także wszystkim osobom zdrowym profilaktyczne picie raz dziennie (zamiast kawy lub herbaty) naparów, np. z lipy, pokrzywy, rumianku, dziurawca, melisy, mięty pieprzowej. Równocześnie przestrzegam przed zbieraniem, kupowaniem i używaniem ziół silnie działających, wymagających ścisłego dawkowania, które - niewłaściwie zażywane - mogą spowodować zatrucie lub nawet śmierć.

     Bezwzględnie nie należy zbierać i używać bez kontroli lekarza, takich ziół, jak: wrotycz, arnika, wilcza jagoda, bieluń, paprotka słodka, psianka, makówki, milek wiosenny, konwalia, kopytnik, glistnik, ciemiernik, sasanka, ciemiężyca, zimowit, lulek czarny, szalej, blekot, tojad, naparstnica, kokoryczka, cieciorka pstra, ostróżeczka polna i wymiotna, przestęp pospolity i biały, kropidło wodne, stroiczka rozdęta, kolcowój szkarłatny, żarnowiec miotlasty, czworolist pospolity, koni trud błotny, wilczomlecz, narecznica samcza, śnieguliczka biała, bagno zwyczajne, starzec zwyczajny, owoce jemioły.

     Niektóre z tych ziół można używać zewnętrznie do zmywania, okładów i lewatyw (np. piołun i wrotycz przy owsikach u dzieci).

     Zioła do picia można przygotowywać w różny sposób, jednak najczęściej stosuje się parzenie: łyżeczkę lub łyżkę stołową ziół zalać wrzątkiem, pod przykryciem trzymać 20-30 minut, zioła przecedzić i pić letnie. Gdy zaistnieje konieczność długotrwałego picia ziół, należy robić trzy-, czterodniowe przerwy w miesiącu, po których można kontynuować leczenie.

Kilka uwag o piciu ziół:

     Dobroczynne działanie ziół jest bardzo korzystne dla naszego zdrowia. Jednak ustępowanie schorzeń i dolegliwości zdrowotnych jest uwarunkowane dłuższym okresem ich stosowania. Na ogół przyjmuje się zasadę picia herbatek z podanych mieszanek ziołowych przez 3 tygodnie, następnie stosujemy przerwę 3 do 5 dni i powtarzamy kurację. Przy uzyskanej poprawie należy stosować zioła stale. Główne ich działanie polega przede wszystkim na aktywnym wpływaniu na enzymy i gruczoły wewnętrznego wydzielania, wspomagają więc procesy fizjologiczne zachodzące w naszym organizmie. Dlatego też działanie ziół jest powolne, ale bardzo skuteczne. Należy jednak wykazać cierpliwość i systematyczność w ich stosowaniu.

O zasadach sporządzania herbatek z mieszanek ziołowych

     W skład mieszanek ziołowych wchodzą różne zioła i różne ich części anatomiczne. Są to liście, nieraz całe zioła, kora, korzenie, kłącza, kwiaty, owoce czy nasiona. Można je podzielić na surowce twarde - korzenie, kłącza, kory, owoce oraz miękkie - liście, ziele, kwiaty. Ten podział wyznacza sposób sporządzania mieszanek ziołowych. Sporządzamy najczęściej napary, odwary bądź maceraty. Te sposoby warunkują ekstrakcję ciał czynnych z ziół, które posiadają zdrowotne działanie!
     I tak: Sporządzanie naparów polega na zalaniu 1-2 łyżek stołowych ziół wodą wrzącą, odstawieniu na okres 20-30 minut, przecedzeniu ich i piciu. Przyjmuje się picie ziół między posiłkami, zawsze pijemy ziółka letnie. Napary sporządzamy z kwiatów ziół, liści, ziela, np.: napar z liści melisy, mięty, ziela dziurawca, kwiatu rumianku, nagietka, pierwiosnka.
     Napary sporządzamy także z herbatek ekspresowych. Zaparzanie jednak musi być dostatecznie długie: 5-10 minut. Nigdy nie pijemy ziół dużo, najczęściej po pół filiżanki, 3-4 razy dziennie między posiłkami.
     Odwary z mieszanek ziołowych sporządzamy przez zalanie 1-2 łyżek mieszanki ziołowej wodą o temperaturze pokojowej, a następnie podgrzanie do temperatury wrzenia i utrzymanie w stanie wrzenia przez 3 minuty. Następnie trzeba mieszankę przecedzić i pić według wskazań na opakowaniu.
     Zawsze jednak przygotowujemy herbatki ziołowe ze świeżych ziół. pijemy zioła zawsze letnie, nie gorące ani zimne. Pić należy zioła powoli, bo ich działanie jest wielokierunkowe. Wchłaniają się w przewodzie pokarmowym na całym jego odcinku, nie należy herbatek ziołowych słodzić cukrem, gdyż tracą swoje właściwości.
     Odmiennie przyrządzamy maceraty. Przykładem jest macerat z nasion lnu, posiadający działanie osłaniające górne drogi oddechowe oraz przewód pokarmowy. Macerat sporządzamy przez zalanie 2 łyżek nasion wodą o temperaturze pokojowej na 6-8 godz., następnie wodę zlewamy i pijemy, najczęściej na noc lub na czczo, w zależności od zaleceń fitoterapeuty.
     Zioła nie ulegają procesowi psucia, pod warunkiem, że są właściwie przechowywane. Ziół nie należy przetrzymywać w woreczkach z tworzyw sztucznych, bo często pleśnieją. Należy je przechowywać z dala od wilgoci oraz obcych zapachów, ponieważ są higroskopijne i obce zapachy wchłaniają bardzo szybko.

O zdrowiu

     Napary z niewłaściwie dobranych mieszanek lub pojedynczych ziół mogą spowodować pogorszenie stanu zdrowia lub zatrucie w przypadku przedawkowania.
     Wiele ziół ma, niestety, uboczne działania - wykaz tych ziół zamieściłem na końcu niniejszej książki i proponuję szczegółowe zapoznanie się z nim.
     Pamiętajmy, że zioła też szkodzą!
     Zetknąłem się z przypadkiem, kiedy chorej podano w dobrej wierze pół litra naparu z piołunu, co doprowadziło do tak silnego zatrucia, że - jak stwierdził lekarz pogotowia ratunkowego- jedynie szybka pomoc medyczna uratowała pacjentce życie.
     Silnym zatruciom ulegają często dzieci, które - zachęcone ładnym wyglądem rośliny - zjadają np. owoce wilczej jagody lub nasiona lulka czarnego. Niebezpieczne jest również spożywanie pestek takich owoców jak: brzoskwinia, wiśnie, śliwki i czereśnie. W szczególności dotyczy to brzoskwini i moreli, zawierających dużą ilość glikozydu cyjanogennego, zwanego amigdaliną, który w organizmie rozpada się i wytwarza silnie trujący cyjanowodór.
     Znam przypadki zatruć kompotami ze śliwek, przechowywanych w weckach uprzednio gotowanych pod szczelnym zamknięciem. Wszystkie gospodynie namawiam do usuwania pestek z owoców przeznaczonych na przetwory. Oczywiście największą wartość dla organizmu mają owoce zjadane w stanie surowym, bowiem niektóre witaminy w nich zawarte ulegają zniszczeniu pod wpływem światła, wysokiej temperatury oraz kontaktu z metalem. Jedzmy zatem dużo owoców i jarzyn, które zapewniają nam niezbędne dla ustroju witaminy, sole mineralne, a także zapewniają właściwą pracę jelit (badania wykazują, iż częste zaparcia oprócz bólów głowy oraz ogólnego osłabienia powodują przyspieszenie procesu starzenia).
     Zioła nie leczą wszystkich chorób, a źle użyte mogą zaszkodzić.

Życie pobudza życie

     Co to znaczy? Bóg stworzył świat i stworzył dla świata słońce. Słońce jest największym "siewcą życia". Spożywane substancje odżywcze są na tyle istotne, na ile niosą ze sobą światło słoneczne. Jeżeli spożywamy produkt naturalny, np. jabłko, to w nim jest energia światła, ale jeżeli zjemy efekt syntezy chemicznej, np. cukierek o smaku jabłka, to jest to potrawa martwa pod względem odżywczym, czyli mniej wartościowa. Jeżeli zjemy masło - produkt naturalny, powstały z mleka - przyjmujemy energię, jeżeli zjemy margarynę, czyli produkt powstały z syntezy chemicznej, to tej energii nie przyjmujemy. Podobnie cukier rafinowany (biały) w odróżnieniu od miodu wyzbyty jest z energii życia.
     Rośliny mają zdolność magazynowania energii słonecznej. Jeżeli człowiek spożywa rośliny, to oprócz niezaprzeczalnych walorów spożywczych otrzymuje mnóstwo energii. Spożywane substancje odżywcze są na tyle istotne, na ile niosą ze sobą światło słoneczne. Ale ta zasada tyczy się nie tylko roślin. Tyczy się również pokarmów pochodzenia zwierzęcego. Im więcej będziemy spożywać pokarmów naturalnych, tym lepiej, a im więcej "sztucznych", tym większe będziemy mieli braki energetyczne.
     Jedzenie mięsa to osobna kwestia. Mięso można podzielić na mięso zwierząt roślinożernych, które spożywane jest najczęściej, i na mięso zwierząt mięsożernych lub wszystkożernych, jak np. świnie. Jedzenie mięsa zwierząt roślinożernych, np. krowy, owcy, drobiu, to jakby przyjmowanie energii z drugiej ręki. Zwierzęta jadły rośliny, a my jemy zwierzęta. Nie jest to przyjmowanie czystej energii, ale osobiście dopuszczam jedzenie mięsa tych zwierząt, oczywiście o ile byłyby one odpowiednio karmione. Bo i tutaj wkroczyła "ilość przed jakością". Zwierzęta z ogromnych ferm, rzekłbym fabryk mięsa, są karmione paszą w dużej mierze sztucznie nasyconą różnego rodzaju " uszlachetniaczami " . Mięso tych zwierząt jest również mniej wartościowe od mięsa np. kurczaka karmionego pszenicą, czy wyjadającego to, co znajdzie na podwórku. Ostrzegam przed karmieniem kurczakami z przemysłowych ferm, zwłaszcza dzieci w wieku przed okresem dojrzewania. Bo często się obecnie zdarza, że dzieci te w okres dojrzewania wchodzą kilka lat za wcześnie, gdyż kurczaki karmiono paszą zawierającą preparaty hormonalne, które przyspieszają rozwój zarówno zwierząt jak i ludzi.
     Jeżeli jemy mięso zwierząt mięsożernych i wszystkożernych, to energia jest jeszcze bardziej zdegenerowana w stosunku do energii wyjściowej, czyli energii światła słonecznego. Droga, przez jaką musiała przejść energia słoneczna nim doszła do człowieka, składa się z trzech przekazicieli. Osobiście uważam, że powinno się ograniczać spożywanie mięsa zwierząt mięsożernych a tym bardziej wszystkożernych.
     Mięsa nie powinno się jeść w postaci smażonej czy pieczonej, a przynajmniej rzadko. Trzeba je gotować lub dusić i dodawać dużo przypraw ułatwiających trawienie, jak kminek, pieprz naturalny i ziołowy, majeranek, czosnek, cebulę. Radzę jeść więcej ryb, zwłaszcza morskich.
     W starszym wieku należy stopniowo rezygnować z pokarmów mięsnych na korzyść pokarmów roślinnych, a po 50 roku życia radzę przejść na dietę prawie jarską.

Przygotowanie i spożywanie posiłków

     Pokarmy należy dobrze rozdrabniać przez długie żucie, tyczy się to zwłaszcza osób starszych, które mają braki w uzębieniu. Osoby takie powinny sprawić sobie sztuczne szczęki nie w celach estetycznych, lecz w celach zdrowotnych. źle przeżuty pokarm, z powodu braku zębów czy też innych przyczyn, powoduje wadliwe trawienie, a przez to zatrucie organizmu. Prawidłowe trawienie to klucz do zdrowia, ze złego trawienia pochodzi dużo więcej chorób niż się powszechnie sądzi.
     Jeżeli do naczyń włosowatych jelit dostaną się zbyt duże drobiny pokarmu, to drobiny takie traktowane są jako obce ciało, a na obce ciało organizm reaguje przeciwciałami. Aby do tego nie doszło, pokarm musi być strawiony do postaci, która nie wywołuje powstawania przeciwciał - czyli do postaci węglowodanów, aminokwasów, kwasów tłuszczowych itp.
     Tak więc "obcość" pokarmu musi być pokonana w czasie prawidłowego trawienia - jeżeli do tego nie dojdzie, to rozwija się reakcja alergiczna, co często kończy się biegunką lub jeszcze gorszymi problemami, zwłaszcza u dzieci.
     Ważne jest nie tylko to, aby smażyć na świeżym oleju, ale również to, aby przygotowujący pokarm miał w czasie tej czynności pozytywne myśli. Przygotowanie i spożywanie posiłków ma aspekt duchowy, którego sobie często nie uświadamiamy. W chlebie jest ciało i duch człowieka, który ten chleb uformował. Człowiek spożywając pokarm powinien to robić w spokoju i z pełną uwagą, gdyż jedzenie nie jest stratą czasu (nie można w spokoju jeść, oglądając jednocześnie transmisję z meczu piłkarskiego). Przyjmowanie pokarmu to nie tylko jedzenie, to także przyjmowanie ducha pokarmu, który został nadany mu przez Boga i człowieka, który ten pokarm przyrządził. Tak więc przygotowanie pokarmu jest czynnością niezwykle ważną, rzekłbym - duchową.
     Posiłki należy jeść wolno i mieć świadomość tego, co się spożywa. Nie jeść, kiedy odczuwa się zdenerwowanie, zmęczenie lub ból. Nie powinno się jadać pokarmów "fałszywych" - np. cukierków o smaku i zapachu jabłka, gdyż organizm jest w ten sposób wprowadzany w błąd - oszukiwany, co może powodować różne zaburzenia trawienne. Jeżeli jemy coś co ma smak jabłka, to niech to będzie jabłko, a jeżeli coś ma smak maliny niech to będzie malina.
     Na tym można skończyć główne zasady prawidłowego odżywiania. Podkreślam - są to zalecenia ogólne i często, w zależności od choroby, ulegają zmianie, bo leczenie wielu chorób w dużym stopniu opiera się na diecie są to np. stany zapalne trzustki, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, kamica pęcherzyka żółciowego, cukrzyca, miażdżyca oraz schorzenia z niej wynikające.

Warto przestrzegać następujących zaleceń:

Kilka zdań o dziecku

Gdy pytamy wielodzietne matki, czym są dzieci w rodzinie, najczęściej otrzymamy odpowiedź: Są to moje największe skarby i radości. Zdanie to nie wymaga komentarzy. Zdrowie człowieka dorosłego w dużej mierze zależy od właściwej pielęgnacji w okresie niemowlęcym i późniejszym dzieciństwie. Kobietom zalecam przede wszystkim zapoznanie się z literaturą na temat wychowania i pielęgnacji małych dzieci. Zwracam uwagę, że rady osób "doświadczonych", nie będących pracownikami służby zdrowia, mogą być sprzeczne z wiedzą medyczną. Absolutnie konieczne jest skrupulatne stosowanie się do wszystkich zaleceń lekarza pediatry.
W przypadku zaobserwowania u niemowlęcia objawów chorobowych, nie należy podejmować prób leczenia według własnego uznania.

Wszystkim matkom i opiekunom przypominam:

Kolejne fragmenty Poradnika Ziołowego O. Grzegorza znajdują się w Poradniku terapeutycznym.

Poradnik Ziołowy Ojca Grzegorza można kupić w Punkcie Zielarskim O. Grzegorza, w księgarniach katolickich i sklepach zielarskich na terenie całego kraju lub w sprzedaży wysyłkowej.